در روزی که جبرئیل پردههای غیب را کنار زد و پیامبر (ص)، بازوی حیدر را تا اوج «کُن فَیَکون» بالا برد، دیگر هیچ تردیدی نماند: «ولایت» تنها یک مقام نیست، بلکه طناب رستگاری و رمز عبور از وادی ظلمت به سوی نور است. همانگونه که در کتاب آسمانی آمد: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا» (و همگی به ریسمان خدا چنگ زنید)؛ و این ریسمان، در غدیر گره خورد با دستهای علی.
در ظهر هجدهم ذیالحجه، گرمای صحرای جحفه نه از خورشید، که از تابش حضوری دیگر بود. کاروانیان آخرین حج رسول خدا را به پایان رسانده بودند، اما هنوز نسیم «تمام شدن دین» نوزده بود. ناگاه فرمان الهی در قلب پیامبر طنینانداز شد: «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَیْکَ مِنْ رَبِّکَ» (ای رسول، آنچه را از پروردگارت بر تو نازل شده، برسان). پیامبر ایستاد؛ دستور داد تا خارهای زیر درختان را بزدایند و آن جایگاه ساده، تبدیل به «عرشی» برای اعلان بزرگترین پیام تاریخ شود.
«مَن کُنتُ مَولاهُ فَهذا عَلِیٌّ مَولاهُ»(هر آنکه من مولایش باشم، این علی نیز مولای اوست).
این جمله، نه از روی زمین، که از افلاک طنین انداخت. در آن لحظه، حضرت محمد (ص) دستان نورانی علی (ع) را چنان بالا برد که سپیدی زیر بغلش آشکار شد و گویی زمین در برابر این شکوه، سر تعظیم فرود آورد. در همین دم بود که آیه «الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی» نازل شد؛ گویی پروردگار جهان در شادیِ تکمیل دینش، نفسی راحت کشید و غدیر، نقطه پایان جستوجوهای بشری برای یافتن حقیقت شد.
غدیر، تنها یک جانشینی سیاسی نبود؛ بلکه تولد «زیستنی دیگر» بود. در این روز، پیامبر به امت فهماند که پس از او، قرآن و علی از هم جدایی ندارند. «کتاب الله» حبل متین است و «عترت»، مفسران و مترجمان حقیقی این کتاب. حضرت فرمودند: «إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ؛ کِتَابَ اللَّهِ وَ أَهْلَ بَیْتِی» (من دو چیز گرانبها را در میان شما میگذارم: کتاب خدا و اهل بیتم). این یعنی مسیر هدایت برای همیشه با ذکر و ذاکر حقیقی گره خورده است و حقیقت، در سایه این دو گنجینه پناه میگیرد.
آیا میدانید چرا غدیر را «عید» مینامند؟ زیرا عید، روز بازگشت به خویشتن است. انسان در غدیر میفهمد که در این جهان تک و تنها نیست؛ حجتی هست، امامی هست که نورش هرگز خاموشی ندارد. غدیر یعنی «عدالت» در تاریخ نصبالعلام میشود. علی، در غدیر به عنوان امامی معرفی شد که تا ابد «قسیم النار و الجنه» (پخشان آتش و بهشت) خواهد بود و هر کس به او تکیه کند، از آتش دور و به بهشت نزدیک شود.
در این روزگار پر از سردرگمی و غبار، غدیر به ما میگوید: «به ریسمان خدا چنگ بزنید.» آن ریسمان، ولایت است. غدیر، پیمانبستن با مولایی است که با از مهر و دور اندیشی تاریخی فرمود: «سَلُونِی قَبْلَ أَنْ تَفْقِدُونِی»(از من بپرسید پیش از آنکه مرا از دست بدهید). عید غدیر بر هر آن کس که چشم بصیرت دارد، برترین شادیهاست؛ چراکه در این روز، خداوند بزرگترین نعمت را بر ما تمام کرد و ما را با «علی» آشنا ساخت.
محمد کریمی
